Foto bij het artikel Nieuwe bedrijfstechnologie kiezen en invoeren zonder IT-afdeling
Foto van DJI-Agras op Pixabay

Technologieadoptie

Nieuwe bedrijfstechnologie kiezen en invoeren zonder IT-afdeling

Zo kiest, begroot en implementeert een mkb-bedrijf nieuwe software of clouddiensten in vijf stappen, met rekenregels voor het eerste jaar en de jaren daarna.

Dit is een redactioneel pseudoniem van de publicatie, geen claim van een onafhankelijk geverifieerde persoonlijke identiteit. Oorspronkelijke redactionele vermelding: Desk Technologie.

Wat u onthoudt

  • Begin met één proces dat vaak voorkomt, veel tijd kost en foutgevoelig is. Een bedrijfsbrede strategie komt later. Dit is een redactionele werkwijze (Redactionele suggestie), geen wettelijke eis.
  • Het Amerikaanse NIST onderscheidt drie dienstmodellenbij SaaS gebruikt u de applicatie van de aanbieder, bij PaaS zet u zelf gemaakte of gekochte applicaties op het platform van de aanbieder, bij IaaS huurt u rekenkracht, opslag en netwerk en beheert u zelf het besturingssysteem.
  • Voor CRM-software noemt ICT Portal (laatste update 4 juni 2024) licentiekosten van gemiddeld 30 tot 100 euro per gebruiker per maand. In 70 procent van de gevallen ligt de som van implementatie en licenties in het eerste jaar tussen 8.000 en 50.000 euro.
  • Bij gekochte software komt onderhoud en support volgens ICT Portal neer op ongeveer 20 procent van de aanschafprijs. Bij SaaS zit dat in de licentieprijs.
  • De Nederlandse subsidie Mijn cyberweerbare zaak vergoedt 50 procent van de aanschafwaarde of implementatiekosten van een digitale beveiligingsmaatregel, tot maximaal 1.250 euro, voor bedrijven met hoogstens 50 werknemers en minder dan 10 miljoen euro omzet. Aanvragen kan van 7 september tot en met 30 november 2026.
  • Wijs één eigenaar aan voor de nieuwe werkwijze en leg een nulmeting vast. Zonder beginmeting kunt u de baten achteraf niet aantonen.

Het stappenplan van proces naar evaluatie

De volgorde hieronder is een werkwijze van de redactie (Redactionele suggestie). De bronnen in dit artikel leveren de feiten bij de keuzes, niet de volgorde.

  1. Kies één proces.Loop uw processen langs en geef elk een score op drie punten: hoe vaak komt het voor, hoeveel tijd kost het en hoe vaak gaat er iets mis. Neem het proces met de hoogste score. Hoe u zo'n proces in kaart brengt en verbetert, staat in het artikel over procesverbetering met lean, six sigma of agile.
  2. Formuleer een meetbaar doel.Kies één of twee uitkomsten, bijvoorbeeld doorlooptijd in dagen of aantal correcties per week. Leg vóór de start twee weken lang vast hoe het proces nu presteert. Zonder die nulmeting vergelijkt u na de pilot gevoel met gevoel.
  3. Kies de bouwvorm.Redactionele indeling in drie vormen: standaardsoftware die u afneemt als dienst, een koppeling tussen bestaande pakketten, of maatwerk. Kies pas als doel en meetpunt vaststaan, anders bepaalt het product welk probleem u oplost. Voor het ontwikkelen van maatwerk bestaat in Nederland fiscale steun voor ontwikkelwerk; of u daarvoor in aanmerking komt hangt af van de voorwaarden, zie het artikel over WBSO en innovatiebox.
  4. Draai een pilot.Laat een kleine groep gebruikers het nieuwe proces vier tot zes weken in de dagelijkse praktijk uitvoeren, niet in een testomgeving. Houd de scope bij het ene proces. Vier tot zes weken is een redactionele richtlijn; pas de duur aan op de frequentie van het proces.
  5. Evalueer en borg.Zet de cijfers naast de nulmeting. Wijs één eigenaar aan die de uitkomsten blijft controleren en leg een werkinstructie vast, zodat de werkwijze niet afhangt van de persoon die de pilot trok. Pas dan het volgende proces aan.

Betrek de mensen die het proces dagelijks uitvoeren vanaf stap 1. Zij weten waar de vertraging zit en moeten de nieuwe werkwijze straks dragen.

SaaS, PaaS, IaaS of hybride: wat u zelf beheert

NIST beschrijft in publicatie SP 800-145 (september 2011) de dienstmodellen aan de hand van wat de afnemer zelf beheert.

ModelWat u krijgtWat u zelf beheert (NIST)
SaaSDe applicatie van de aanbieder, bijvoorbeeld e-mail of boekhoudingHooguit beperkte instellingen per gebruiker
PaaSEen platform waarop u eigen of gekochte applicaties zetDe applicaties en de instellingen van de omgeving
IaaSRekenkracht, opslag en netwerkBesturingssysteem, opslag en applicaties

Een hybride cloud is volgens NIST een samenstelling van twee of meer afzonderlijke cloudinfrastructuren (privé, gemeenschappelijk of publiek) die eigen entiteiten blijven, maar via standaard- of eigen techniek aan elkaar gekoppeld zijn, zodat gegevens en applicaties overdraagbaar zijn. In de praktijk betekent het dat een systeem op eigen locatie naast een clouddienst blijft draaien en dat beide aan elkaar gekoppeld zijn.

Volgens NIST beheert of controleert de afnemer bij SaaS de onderliggende infrastructuur niet, op beperkte gebruikersinstellingen na. Redactionele suggestie: hoe meer u zelf beheert, hoe meer kennis u nodig hebt, dus een bedrijf zonder IT-afdeling zal bij IaaS en PaaS meestal een externe beheerder nodig hebben. Ook bij SaaS blijven de inrichting, de rechten van gebruikers en de back-upafspraken bij u liggen. Bij persoonsgegevens komen daar wettelijke plichten bij: lees daarvoor het artikel over de AVG-eisen aan technologieleveranciers.

Redactionele suggestie: kies SaaS tenzij een proces of koppeling het echt onmogelijk maakt. Dat beperkt het beheer dat u moet organiseren.

Een businesscase: eerste jaar naast de jaren daarna

Zet in uw businesscase minimaal twee kolommen: het eerste jaar en de jaren daarna. Het eerste jaar bevat eenmalige kosten, vanaf het tweede jaar blijven de terugkerende lasten over.

ICT Portal geeft voor CRM de volgende bandbreedtes, met als peildatum 4 juni 2024. De bron noemt ze gemiddelden, geen offertes.

Kostenpost / Bandbreedte (ICT Portal)

Licentie
30 tot 100 euro per gebruiker per maand
Implementatie, klein bedrijf
0 tot 3.000 euro
Implementatie, middelgroot bedrijf
25.000 tot 50.000 euro
Eerste jaar, standaardprocessen
8.000 tot 25.000 euro
Eerste jaar, middelgroot met complexere wensen
25.000 tot 50.000 euro

ICT Portal noemt als kostenbepalers het aantal en type functies, modules en gebruikers, opslag, maatwerk en koppelingen, hosting, adviesuren voor datamigratie en configuratie en training. Training wordt vaak apart gefactureerd.

Rekenvoorbeeld met de bandbreedtes. Neem een bedrijf met 20 gebruikers dat de laagste en de hoogste licentieprijs uit de tabel combineert met het implementatiebereik voor een klein bedrijf. De cijfers hieronder zijn een berekening op basis van de bron, geen offerte.

ScenarioLicentie per jaarImplementatieEerste jaarVijf jaar
Laag20 × 30 × 12 = 7.200 euro0 euro7.200 euro36.000 euro
Hoog20 × 100 × 12 = 24.000 euro3.000 euro27.000 euro123.000 euro

De vijfjaarsom laat zien wat de tabel van het eerste jaar verbergt: bij een abonnement is de licentie de grootste post. De som houdt geen rekening met prijsstijgingen, extra gebruikers of training.

De baten rekent u zelf uit, per proces. De rekenregel (Redactionele suggestie):

  1. Schat hoeveel uur per maand het nieuwe proces bespaart.
  2. Vermenigvuldig met de loonkosten per uur van de functie die het werk deed. Wat een medewerker de werkgever werkelijk kost, ziet u in het artikel wat kost een werknemer.
  3. Vergelijk dat maandbedrag met een twaalfde van de jaarlijkse licentie. In het lage scenario hierboven is dat 600 euro per maand, in het hoge scenario 2.000 euro.
  4. Tel eenmalige kosten op bij het eerste jaar en kijk in welk jaar de cumulatieve baten de cumulatieve kosten inhalen.

Gebruik de bandbreedtes uit de bron alleen als toets. Vraag minimaal twee offertes en zet daar uw eigen bedragen in.

Beveiliging en steun voor het mkb

Nieuwe technologie vergroot ook uw aanvalsoppervlak. Het Europese agentschap ENISA (28 juni 2021) adviseert in zijn gids voor kleine bedrijven onder meer om iemand in de organisatie verantwoordelijk te maken voor cyberveiligheid en om aan gegevensbescherming te denken, ook bij derden die voor u werken. De gids vraagt ook om leveranciers die toegang hebben tot gevoelige gegevens of systemen actief te beheren en contractueel vast te leggen hoe zij aan de afgesproken beveiligingseisen voldoen. Dat is een goede reden om bij elke offerte naar die afspraken te vragen.

Het NCSC (Nationaal Cyber Security Centrum) wijst beginnende ondernemers op vijf basisprincipes, de CyberVeilig Check als scan van vijf minuten en losse maatregelen: goede back-ups volgens de 3-2-1-methode, herkennen van phishing, software-updates, een wachtwoordmanager en tweefactorauthenticatie.

Voor die maatregelen bestaat een subsidie. Volgens RVO geldt voor Mijn cyberweerbare zaak:

  • Doelgroepondernemers in het mkb met maximaal 50 werknemers en een jaaromzet van maximaal 10 miljoen euro, ingeschreven bij de KVK.
  • Vergoeding50 procent van de aanschafwaarde of implementatiekosten van een digitale technologie of dienst, met een maximum van 1.250 euro (zo ook de toelichting in de Staatscourant van 2 september 2026). De subsidiabele kosten bedragen minimaal 400 euro. U betaalt zelf de andere 50 procent.
  • Aanvragenvan 7 september 2026 (09.00 uur) tot en met 30 november 2026 (17.00 uur). Het totale budget is 1 miljoen euro; bij overschrijding op een dag beslist loting.
  • Voorwaardede maatregelen zijn na 7 september 2026 genomen, volledig ingevoerd en betaald. U hebt een CyberVeilig Check-advies van het NCSC nodig en eHerkenning niveau 2+.
  • RVO noemt acht maatregelenveilige netwerktoegang en wifi, een wachtwoordmanager (maximaal één jaar), tweefactorauthenticatie voor interne applicaties, patchmanagement, antivirussoftware (maximaal één jaar), het instellen en testen van back-ups, een risico-inventarisatie en cyberawarenesstraining. Maatregelen voor websites, webshops, online platformen en cloudwerkplekken vallen er niet onder, evenmin als bestaande abonnementen en algemene abonnementen waarin cybermaatregelen zijn opgenomen, zoals Microsoft 365 Premium of Google Workspace.

De voorwaarden kunnen wijzigen. Controleer ze op de RVO-pagina voordat u investeert. RVO noemt op zijn digitaliseringspagina ook de zes Europese Digitale Innovatie Hubs (EDIH) in Nederland als regionaal aanspreekpunt voor mkb-bedrijven met vragen over digitalisering. Voorwaarden en bedragen van de regeling staan op de pagina van RVO zelf.

Bronnen

Meer uit Technologieadoptie